Bayramlar mı Değişti, Yoksa Biz mi?
Her bayram öncesi aynı cümle kulaklarımıza çalınır: “Nerede o eski bayramlar…”
Gölge Kalem
-
Peki gerçekten bayramlar mı değişti, yoksa biz mi eski biz değiliz?
Bir zamanlar bayram sabahları, daha gün doğmadan başlayan bir telaş vardı. Yeni alınan kıyafetlerin başucuna bırakıldığı, çocukların heyecandan erken uyuyamadığı geceler… Sabahın ilk ışığında kapı kapı dolaşan çocuk sesleri, şeker tabaklarının hiç eksilmediği evler, büyüklerin ellerine sarılarak alınan dualar…
Bugün ise aynı sokaklar daha sessiz. Kapılar daha az çalınıyor, sofralar daha dar, ziyaretler daha kısa… Bayramlar hâlâ takvimde yerli yerinde duruyor ama içindeki ruh sanki eksilmiş gibi.
Aslında değişen bayramlar değil. Değişen, bayrama yüklediğimiz anlam.
Eskiden bayram; bir araya gelmekti, affetmekti, gönül almaktı. Şimdi ise çoğu zaman birkaç mesaj, hızlı bir ziyaret ya da sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafla sınırlı kalıyor.
Belki de en büyük kırılma burada yaşanıyor.
Çünkü bayram dediğimiz şey; hatırlamak, hatırlanmak ve hatır sormaktır. Oysa biz, hızlanan hayatın içinde birbirimize ayırdığımız zamanı azalttık. Büyüklerimizi ziyaret etmek yerine “yazarız, ararız” dedik. Komşulukları “görürsek selam veririz”e dönüştürdük.
O yüzden sormak gerekiyor:
Bayramlar mı eski bayram değil, yoksa biz mi eski insanlar değiliz?
Gerçek şu ki; bayramlar aynı. Aynı hilal, aynı takvim, aynı gelenekler… Ama o gelenekleri yaşatan bizler değiştik. Sabırsızlaştık, yalnızlaştık, uzaklaştık.
Oysa bayram, tam da bu kopuşu onarmak için bir fırsat.
Bir kapıyı çalmak, bir gönül almak, bir büyüğün elini tutmak… Belki de “eski bayramlar” dediğimiz şey, tam olarak bunların toplamıydı.
Eski bayramları aramak yerine, onları yeniden inşa etmek mümkün.
Bir adım atarak, bir ziyaret yaparak, bir hatır sorarak…
Çünkü bayramları özel kılan şey ne takvimdir ne de gelenekler.
Bayramı bayram yapan, insandır.
Ve insan değişirse, bayram da değişir.
